ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਨ ਭੈ ਹਰਨ ਹਰਿ ਅਨਾਥ ਕੇ ਨਾਥ ॥
ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ ਸਦਾ ਬਸਤੁ ਤੁਮ ਸਾਥਿ ॥੬॥
ਹੇ ਨਾਨਕ! ਆਖ– (ਹੇ ਭਾਈ!) ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ ਵਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਿਖਸਮਿਆਂ ਦੇ ਖਸਮ ਹਨ। ਹੇ ਭਾਈ! ਉਸ (ਪ੍ਰਭੂ) ਨੂੰ (ਇਉਂ) ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।6।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸਲੋਕ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਨਾ 1426) ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸਾਥ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਲੋਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਕਤੀ, “ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਨ ਭੈ ਹਰਨ ਹਰਿ ਅਨਾਥ ਕੇ ਨਾਥ,” ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। “ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਨ” ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪਾਪੀਆਂ ਜਾਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਭੈ ਹਰਨ” ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰਾਂ—ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ, ਸੰਸਾਰਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਗਿਆਨਤਾ—ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਅਨਾਥ ਕੇ ਨਾਥ” ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਰਾਖਾ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਪੰਕਤੀ, “ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ ਸਦਾ ਬਸਤੁ ਤੁਮ ਸਾਥਿ,” ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਮਨੁੱਖ! ਇਹ ਸਮਝ ਲੈ (ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ) ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਹਰ ਸਮੇਂ, ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਸਵਾਲ: ਕੀ ਅਸੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ? ਕਿਹੜੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਭਿਆਸ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰੋ!
