ਦੱਖਣੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੁੱਕਤੇ-ਦੱਖਣੀ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਧਿਆਣਯੋਗ ਨੁੱਕਤੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ (੧) ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ‘ਦੱਖਣੀ’ ਵਾਲਾ ਢੰਗ ਵਰਤਿਆ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਸਰੂਪਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ। (੨) ਪੰਨਾ ੧੫੨ ਉੱਤੇ ‘ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ਦਖਣੀ’ ਦਾ ਇਹ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਨੰ: ੫ ‘ਦੱਖਣੀ’ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ। (੩) ਪੰਨਾ ਨੰ:

ਰਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਗਉੜੀ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਗੁਆਰੇਰੀ, ਚੇਤੀ, ਬੈਰਾਗਣਿ, ਪੂਰਬੀ, ਮਾਲਵਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਗ ਵਡਹੰਸ ਦੱਖਣੀ, ਬਿਲਾਵਲ ਦੱਖਣੀ, ਮਾਰੂ ਦੱਖਣੀ, ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਦੱਖਣੀ, ਰਾਮਕਲੀ ਦੱਖਣੀ। ਦੇਖਣ ਦੀ ਗੱਲ਼ ਹੈ ਕਿ ਰਾਗ ਗਉੜੀ, ਵਡਹੰਸ, ਬਿਲਾਵਲ, ਮਾਰੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਤੀ `ਚ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਕੁੱਝ ਸ਼ਬਦ, ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ ਅਤੇ

ਸੂਹੀ ਰਾਗ `ਚ- (੧) ਕੁਚਜੀ ਮ: ੧ (ਪੰ: ੭੬੨) (੨) ਸੁਚਜੀ ਮ: ੧ (ਪੰ: ੭੬੨) (੩) ਗੁਣਵੰਤੀ ਮ: ੫ (ਪੰ: ੭੬੩) ਨੋਟ-ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਬਾਣੀਆਂ ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ ਤੇ ਛੰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ। ਬਿਲਾਵਲ ਰਾਗ `ਚ- (੧) ਥਿਤੀ ਮ: ੧ (ਪੰ: ੮੩੮) (੨) ਵਾਰ ਸਤ ਮ: ੩ (ਪੰ: ੮੪੧) ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ। ਰਾਮਕਲੀ

ਰਾਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਾਸ ਬਾਣੀਆਂ- ਆਮ ਤੌਰ `ਤੇ ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ, ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ ਤੇ ਛੰਤ ਹੀ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸ ਬਾਣੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਿਰੀ ਰਾਗ `ਚ– (੧) ਪਹਰੇ- (ਪੰ: ੭੪-੭੮) ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮ: ੧ ਦੇ ੨; ਮ: ੪

ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਪੰਚਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਅੰਕਾਂ’ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵੀ ਸਮਝਾ ਕੇ ਸੇਧ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਹਦਾਇਤ ਹਰ ਥਾਂ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ (੧) ੧੪੩੦ ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੀ ‘ਬੀੜ’ ਦਾ ਪੰਨਾ ੬੪, ਮਹਲੇ ਪਹਿਲੇ ਦੀਆਂ ੧੭ ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ ਮੁੱਕਣ `ਤੇ ਅੰਕ ੧੭ ਵਰਤਣ

ਇਕ ਤਾਂ ਉਹ ‘ਅੰਕ’ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਬਦਾਂ `ਚ ‘ਬੰਦਾਂ’ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਣ ਲਈ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ “ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫॥ ਜਾ ਤੂੰ ਸਾਹਿਬੁ ਤਾ ਭਉ ਕੇਹਾ, ਹਉ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਕਿਸੁ ਸਾਲਾਹੀ॥ ਏਕ ਤੂੰ ਤਾ ਸਭ ਕਿਛੁ ਹੈ, ਮੈ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਨਾਹੀ॥ ੧॥ ਬਾਬਾ ਬਿਖੁ ਦੇਖਿਆ ਸੰਸਾਰੁ॥ ਰਖਿਆ ਕਰਹੁ ਗੁਸਾਈ ਮੇਰੇ, ਮੈ