ਧਨੁ ਦਾਰਾ ਸੰਪਤਿ ਸਗਲ ਜਿਨਿ ਅਪੁਨੀ ਕਰਿ ਮਾਨਿ ॥
ਇਨ ਮੈ ਕਛੁ ਸੰਗੀ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਜਾਨਿ ॥੫॥
ਹੇ ਨਾਨਕ! (ਆਖ– ਹੇ ਭਾਈ!) ਧਨ, ਇਸਤ੍ਰੀ, ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ = (ਇਸ ਨੂੰ) ਆਪਣੀ ਕਰ ਕੇ ਨਾਹ ਮੰਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਭੀ ਤੇਰਾ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ।5।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸਲੋਕ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਨਾ 1426) ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਦੀ ਨਾਸਵੰਤਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸੱਚਾਈ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਲੋਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਕਤੀ, “ਧਨੁ ਦਾਰਾ ਸੰਪਤਿ ਸਗਲ ਜਿਨਿ ਅਪੁਨੀ ਕਰਿ ਮਾਨਿ,” ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਮ ਮਨੋਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਧਨ (ਪੈਸਾ), ਦਾਰਾ (ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਸਾਥੀ), ਅਤੇ ਸੰਪਤਿ (ਸੰਸਾਰਕ ਸੰਪੱਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਝ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਸਾਰਕ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਪੰਕਤੀ, “ਇਨ ਮੈ ਕਛੁ ਸੰਗੀ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਜਾਨਿ,” ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੱਚਾਈ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਸੰਪਤੀਆਂ—ਧਨ, ਪਰਿਵਾਰ, ਜਾਂ ਸੰਪੱਤੀ—ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਭਾਵ ਇਹ ਸਦਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। “ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਜਾਨਿ” ਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਸਾਰਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਸਥਾਈ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਸੁਖ ਸਿਰਫ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ।
